МЕТОДИКА ПРЕПОДАВАНИЯ ХИМИИ ДЛЯ УЧАЩИХСЯ С ОСОБЫМИ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫМИ ПОТРЕБНОСТЯМИ: ПРАКТИКА КАЗАХСКОЙ СРЕДНЕЙ ШКОЛЫ
DOI:
https://doi.org/10.32014/2026.2518-1467.1101Ключевые слова:
инклюзивное образование, преподавание химии, учащиеся с ограниченными возможностями, адаптированные задания, методика, специальная педагогика, Казахстан, сенсорные нарушенияАннотация
Қазіргі заманғы қазақстандық білім беру жүйесі оқушылардың барлық санаттары, оның ішінде ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалар үшін сапалы білімге тең қолжетімділікті қамтамасыз етуге ұмтылады. Инклюзивті білім беру жағдайында оқушылардың жеке қабілеттерін, қажеттіліктері мен мүмкіндіктерін ескере отырып, жаратылыстану ғылымдарын, оның ішінде химияны оқыту әдістемесі маңызды мәнге ие болады.
Ерекше білім беру қажеттіліктері бар оқушылар-көру, есту, сөйлеу, тірек-қимыл аппараты, интеллектуалды даму немесе психоэмоционалды жағдайдың бұзылуынан туындаған белгілі бір оқу қиындықтары бар балалар. Мұндай балаларға бейімделген білім беру ортасы және мұғалімнің жеке көзқарасы қажет.
Химия пәнін оқытуда ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға тек педагогикалық икемділікті ғана емес, сонымен қатар эмпатияның, шыдамдылықтың және кәсібиліктің үлкен деңгейін талап етеді. Қазақстандық мектептердің тәжірибесі көрсеткеніндей, дұрыс әдістемемен мұндай оқушылар химия пәні сияқты күрделі пәндерді де сәтті меңгеріп, ғылымға қызығушылық таныта алады. Инклюзивті білім-бұл әділ және гуманитарлық қоғамға апаратын жол, онда әр бала сәттілікке қол жеткізеді.
Қазіргі білім беру ортасы жаратылыстану циклі пәндерін оқытуда инклюзивті тәсілдерді тиімді біріктіруді талап етеді. Мақалада ерекше білім беру қажеттіліктері бар студенттерге химияны оқытудың әдістемелік ерекшеліктері қарастырылады – көру, есту және ақыл-ой кемістігі. Ғылыми әдебиеттер, Қазақстандағы және халықаралық практикадағы инклюзияның заңнамалық негіздері талданды. Ақтөбе қаласының х. Досмұхамедұлы атындағы № 35 орта мектебінде өткізілген эксперименттік сабақтың үзіндісі ұсынылды. Оқушылардың әртүрлі санаттарының мүмкіндіктеріне сәйкес бейімделген тапсырмалар ұсынылды. Нәтижелер инклюзивті химиялық білім беру ортасын құруда әдістемелік икемділіктің, мультисенсорлық тәсілдің және қолдаудың маңыздылығын көрсетеді.




